Kako je ArmijA RBiH samo u jednoj akciji zarobila pet tenkova , četiri transportera …

U akciji na Dujmovskim brdima podno Treskavice, u igri sarajevskih nestašnih dječaka, 29. oktobra 1994. godine zarobljen je do sada najveći ratni plijen Armije RBiH i to pet tenkova T-55, četiri oklopna transportera, sedam kamiona, autobus, dva topa B-1, sedam “strijela 2M”,14 PAM-ova, oko 1.000 granata, 100.000 metaka raznih kalibara…. 

Ovako je počinjao jedan od novinskih članaka s početka novembra 1994. Tokom te godine Prvi korpus Armije RBiH uspio je vratiti dio izgubljenog teritorija van Sarajeva. Prvih dana oktobra na treskavičko-bjelašničkom pravcu oslobođene su značajne kote i ostvaren veliki prodor u dubinu neprijatelja. Oslobodivši dominantne objekte na Bjelašnici, poput najvišeg vrha 2067, i platou Treskavice, snage Prvog korpusa dobile su zadatak da 29. oktobra zaposjednu neprijateljsku liniju jugoistočnim vijencem Bjelašnice sve do obronaka Treskavice na objektima Šiljak – Hojta – Borikovac. 

San pravednih

Pripadnici Manevarskog bataljona Druge viteške brigade, nakon detaljnih priprema i izviđanja, ubačeni su duboko u neprijateljsku dubinu s ciljem da u šest sati ujutro  neutraliziraju artiljerijsku jedinicu u rejonu Dujmovska brda – selo Gaj i spriječe dolazak pojačanja iz dubine, kako bi bili stvoreni uvjeti da druge jedinice Prvog korpusa zauzmu ove objekte. Manevarskim bataljonom komandovao je Mehmed Džindo sa zamjenikom Ragibom Rizvanovićem, a činile su ga tri čete prekaljenih sarajevskih ratnika koje su predvodili Nedžad Bublin Čupo, Enes Husejnović Eko i Sulejman Mujezin. 

U neprijateljsku dubinu su, prkoseći svim ćudima Treskavice, najhirovitije planine u ovom dijelu BiH, krenuli pojačani sa dva voda Devete brdske brigade, koje su predvodili komandiri Fikret Hasić Grobar i Zifet Dželko Piđ, rahmetli Jasmin Isanović Žuti iz Prve slavne motorizovane brigade, te desetak vodiča iz trnovske policije i Bošnjačke brigade. 

Krećući se preteškim treskavičkim padinama, 27. oktobra izašli su na Ogorjeli kuk i zanoćili na Ledenici, pokriveni vedrim nebom i ogromnom željom za uspjehom. Narednog dana u popodnevnim satima prebacili su se u rejon Orlice.

Vahid Karavelić: Vodio Prvi korpus Armije RBiH

– Tokom noći 28. oktobra spustili smo se do Vrela Željeznice. Kretali smo se u nemogućim uvjetima, kroz najmračniju bosansku noć. Padala je ledena kiša, ljudi su posrtali po teško prohodnom terenu, nismo imali kabanica ili šatorskih krila, bili smo pribijeni jedni uz druge. Kiša je pomogla da nečujno uđemo u neprijateljsku dubinu – svjedoči sarajevski heroj Nedžad Bublin Čupo. 

Komandir Treće manevarske čete Enes Husejnović Eko bio je bolestan, tako da se jedva kretao teškim terenom po hladnoj kiši. Tu noć je bolestan, kisnući, zaspao snom pravednih. Ni danas ne može vjerovati da je sutradan ujutro, kad se probudio, bio potpuno zdrav. 

Linija odbrane

– Kad smo se razbudili, shvatili smo da je kolona tokom jednog odmaranja prekinuta i da je samo dio snaga stigao u blizinu planiranog rejona. Posljedica svega ovoga je kašnjenje s početkom zadatka. Uvezujemo se nekim vezama, a s komandnog mjesta se traži da napadnemo kako je planirano, u šest ujutro. Javili smo da još izviđamo teren, kako bismo malo amortizirali pritisak komande, jer već su krenuli frontalni napadi naših jedinica na zacrtane objekte. Samo što se uspijevamo spojiti s našom grupom iz prekinute kolone, čujemo upaljene motore tenkova. Neprijatelj odlučuje da povuče artiljeriju postupajući po načelu da, u slučaju pada prvih borbenih linija pješadije, jedinice podrške prelaze na rezervni položaj. Odlučujemo da im pravimo zasjedu, puštamo ih između dvije krivine, tako da ih tučemo i sa čela i sleđa – sjeća se Eko Husejnović. 

Postoji jedna vojna krilatica koja kaže da uspjeh jedinice nikada ne ovisi o dobrom planiranju, jer borba se nikada ne odvija po planu i da zapravo uspjeh ovisi o tome koliko je jedinica spremna da reagira na promjene u odnosu na plan. U novonastaloj situaciji počinje lov na tenkove na putnoj komunikaciji Dujmovići – Trnovo. Tri sata se vodila žestoka borba na udaljenosti od 30 metara u kojoj manevarci Druge viteške sprečavaju bijeg neprijateljskih tenkova. 

– Počela je strašna oluja. Zbog prekida kolone, kasnilo se skoro šest sati s napadom u dubini i tada naređujem komandantu Džindi da mora ispoljiti djelovanja jer su snage s fronta krenule, a mi imamo zastoj. On mi je u jednom trenutku, bilo je 11 sati i 49 minuta, preko motorole rekao: “E, sad počinje teferič”. Kao da je neko čarobnom rukom uklonio maglu i ja kroz dvogled vidim tenkove, kreću se ukrug, a moji borci mokri, promrzli i neispavani, k’o Indijanci ganjaju tenkove. Razbili smo tada Drugu sarajevsku brigadu Vojske RS i ona je prestala da postoji. Naši su ovu pobjedu izvojevali bez ijednog poginulog borca. To je bilo umijeće ratovanja, bez žrtava zarobiti takvu tehniku i osloboditi toliki prostor – priča Esad Pelko Brzi, ratni komandant Druge viteške brigade ARBiH. 

Dolaskom prvog mraka na megdan dolaze Nusret Omerović, operativac iz komande Druge viteške, i Ragib Rizvanović, zamjenik komandanta Manevarskog bataljona, i formira se kružna linija odbrane. Dan nakon velike bitke počelo je organizirano izvlačenje zarobljenih tenkova, transportera… Jedan tenk se odmah prebacuje kao ispomoć na uzavrelu Nišićku visoravan, a od zarobljenih sredstava formiran je Oklopni bataljon. 

O značaju ove bitke možda najbolje kazuje obraćanje tadašnjeg komandanta Prvog korpusa ARBiH, generala Vahida Karavelića njenim učesnicima. 

– Ovo što ste vi uradili je najozbiljniji borbeni zadatak u historiji. Najuspješniji, najdrskiji i najopasniji. Ovo je pobjeda koju treba izučavati. Ne može se platiti i nema cijene to što ste vi uradili. Tenk vrijedi milion maraka, a vi ste ih zarobili pet – rekao je general Karavelić.